Harore whaoHe mate noa tēnei o te whao. Ka tīmata hei ira mā, kōwhai-parauri rānei i raro i te pito o tō maikuku ringaringa, o tō waewae rānei. Ina hōhonu haere te mate harore, ka memeha haere te tae o te maikuku, ka matotoru, ka pakaru hoki i te taha. Ka pā pea te harore whao ki ētahi maikuku.
Mena he ngawari tō āhua, ā, kāore e pā kino ki a koe, kāore pea koe e hiahia ki te rongoā. Mena he mamae tō harore whao, ā, kua matotoru ngā whao, tera pea ka āwhina ngā mahi tiaki i a koe anō me ngā rongoā. Ahakoa te angitu o te rongoā, ka hoki mai anō te harore whao.
Ko te harore whao e kiia ana ko te onychomycosis (on-ih-koh-my-KOH-sis). Ina pangia ngā wāhi i waenganui i ō matimati me te kiri o ō waewae e te harore, ka kiia ko te waewae o te kaitākaro (tinea pedis).
Ko ngā tohu o te harore whao ko te whao, ngā maikuku rānei:
- *Kua mātotoru
- *Kua pōuri te tae
- *He pakarukaru, he pakarukaru, he taratara rānei
- *Kāore i te āhua
- *Kua wehea mai i te moenga whao
- *Kakara
Harore whaoka pā ki ngā maikuku ringa, engari he nui ake te pānga ki ngā maikuku waewae.
Me pēhea te pāngia o te tangata e te mate harore o ngā whao?
He maha ngā momo harore e noho ana i te taiao e puta ai ngā mate harore o ngā whao. Mā ngā kapiti iti i roto i tō whao, i te kiri rānei e karapoti ana ka taea e ēnei iroriki te uru ki roto i tō whao, ka puta he mate.
Ko wai ka whiwhiwhao harorengā mate urutā?
Ka pāngia te tangata katoa e te mate harore o te whao. Tērā pea ka nui ake te tūponotanga o ētahi tāngata ki te pāngia e te mate harore o te whao i ētahi atu, tae atu ki ngā kaumātua me te hunga e whai ana i ēnei āhuatanga e whai ake nei:2,3
He whara whao, he hē rānei o te waewae
Whara
Mate huka
Te ngoikore o te pūnaha ārai mate (hei tauira, nā te mate pukupuku)
Te ngoikore o te uaua (te kore e pai te rere o te toto i roto i ngā waewae) te mate rānei o ngā uaua ā-taha (ka whakaitihia te rere o te toto ki ngā ringa, ki ngā waewae rānei e ngā uaua whaiti)
Ngā mate kiri harore i ētahi atu wāhanga o te tinana
I ētahi wā, ka pā mai he mate kitakita i runga i te mate whao harore, ā, ka puta he mate kino. He nui ake te kitea o tēnei i roto i te hunga mate huka, i ētahi atu mate rānei e ngoikore ai te parepare o te tinana ki te mate.
Te ārai
Kia ma, kia maroke hoki ō ringaringa me ō waewae.
Kia poto, kia ma hoki ngā maikuku o ngā ringaringa me ngā waewae.
Kaua e hikoi waewae kore i ngā wāhi pēnei i ngā rūma whakakākahu, i ngā kaukau tūmatanui rānei.
Kaua e tohaina ngā kutikuti whao ki ētahi atu.
Ina toro atu koe ki tētahi whare whakapaipai whao, whiriwhiria he whare whakapaipai kua ma, ā, kua raihanahia e te poari whakapaipai o tō kawanatanga. Me whakarite kia whakahoromata te whare whakapaipai i ana taputapu (ngā kutikuti whao, ngā kutikuti, me ētahi atu) i muri i ia whakamahinga, me mau mai rānei āu ake.
Te Maimoatanga He uaua te rongoā i ngā mate whao harore, ā, ka tino angitu te rongoā ina tīmata wawe. Ko ngā mate whao harore kāore e memeha noa iho, ā, ko te rongoā pai ko ngā pire harore kua tohua mā te waha. I ngā take kino, ka tangohia katoatia pea te whao e te tohunga hauora. Ka roa pea te wā e maha ngā marama ki te kotahi tau ka memeha haere te mate.
Ka taea e ngā mate harore whao te hono tata ki ngā mate kiri harore. Ki te kore e rongoatia te mate harore, ka horapa atu i tētahi wāhi ki tētahi wāhi. Me kōrero ngā tūroro mō ngā āwangawanga kiri katoa ki tā rātou kaiwhakarato hauora kia tika ai te rongoa i ngā mate harore katoa.
E whakaatu ana ngā whakamātautau rangahau haumanu e eke ana te angitu o te maimoatanga taiaho ki te 90% me ngā maimoatanga maha, engari ko ngā maimoatanga whakahaunga o nāianei e tata ana ki te 50% te whai huatanga.
Ka tukuna e ngā taputapu reera he pūngao e whakaputa ana i te wera. Ina whakamahia hei rongoā i te onychomycosis, ka tukuna te reera kia uru te wera mā roto i te matikuku ki te moenga maikuku kei reira te harore. Hei whakautu ki te wera, ka whakapūpūhia te kiko kua pangia, ka pirau, ka whakangaro i te harore me te kiri me te maikuku e karapoti ana. He pānga whakahoromata anō hoki tō te wera o ngā reera, e āwhina ana ki te aukati i te tipu harore hou.
Wā tuku: Hakihea-09-2022
